Opublikowano:

Jak zbudowany jest staw skokowy i jak powstają jego urazy?

Kontuzje stawu skokowego są urazami, do których w ciele człowieka dochodzi stosunkowo często. Przeprowadzenie prawidłowej rehabilitacji wymaga od fizjoterapeuty znajomości biomechaniki stawu skokowego oraz jego budowy.

Górny i dolny staw skokowy

Staw skokowy podzielić można na górny (staw skokowo – goleniowy) oraz dolny (staw skokowo – piętowo – łódkowy). Ten pierwszy jest stawem złożonym, zbudowanym z trzech kości łączących podudzie ze stopą. Połączenie to wytworzone jest przez kości goleni (kość piszczelową i strzałkową) oraz bloczek kości skokowej. Po bokach stawu leżą natomiast więzadła, które odpowiadają za wzmocnienie torebki stawowej. Więzadło podzielić można na trzy części od strony przyśrodkowej, biegnące do kości skokowej, piętowej i łódkowatej. Od strony bocznej więzadło jest podzielone na dwa elementy, które biegną do kości skokowej i piętowej od strzałki. Stawem złożonym jest także staw skokowy dolny, na który składa się kość skokowa, łódkowata oraz piętowa. Jego panewka zbudowana jest z powierzchni stawowych kości łódkowatej i piętowej, które uzupełniane są od dołu więzadłem piętowo-łódkowym oraz chrząstką stawową. Natomiast głowa kości skokowej tworzy część wypukłą.

Biomechanika kontuzji stawu skokowego

Staw skokowy jest jednym z najbardziej narażonych na kontuzje stawów w organizmie. Zwykle do urazów dochodzi poprzez wymuszenie niefizjologicznego ustawienia stopy przy jednocześnie nadmiernym obciążeniu. Najczęściej na tego typu kontuzje narażeni są sportowcy, jednak wystarczy nawet niefortunny upadek, aby doprowadzić do uszkodzeń więzadeł i torebki stawowej. Do najpowszechniejszych urazów zaliczyć można złamanie, zwichnięcie i skręcenie stawu skokowego. Zwykle występują w formie urazów supinacyjnych, kiedy ciężar ciała przemieszcza się na krawędź boczną przy uniesieniu grzbietu przyśrodkowego stopy. Dochodzi wówczas do uszkodzeń elementów stawu od strony bocznej, czyli więzadła piętowo-strzałkowego, skokowo-piętowego lub skokowo-strzałkowego przedniego. Znaczenie rzadziej miejsce ma ewersyjny, który jest odwrotnością urazu supinacyjnego. W takim przypadku dochodzi do przemieszczenia się ciężaru ciała na krawędź przyśrodkową, w wyniku uniesienia krawędzi bocznej stopy. Uszkodzeniom ulegają wówczas, więzadło piszczelowo-piętowe i więzadło piszczelowo-skokowe tylne.

Na czym polega skręcenie stawu skokowego?

Skręcenia to urazy, które doprowadzają do uszkodzeń więzadeł. Można je podzielić na trzy podstawowe kategorie. Skręcenie pierwszego stopnia nazywane jest również naciągnięciem więzadeł. Występuje wówczas nieduży obrzęk stawu skokowego oraz mały krwiak. Objawem jest także wyraźna bolesność i dotkliwość stawu. Skręcenie drugiego stopnia to inaczej naderwanie więzadeł. W takim przypadku obrzęk jest wyraźniejszy, a krwiak może rozlewać się większym obszarze stopy. Oprócz nasilenia bólu i tkliwości dotykowej, występuje również wyraźne ograniczenie stabilności stawu. Najgroźniejsze jest skręcenie trzeciego stopnia, czyli rozerwanie więzadeł. Wówczas ich ciągłość zostaje przerwania, co prowadzi do dużej niestabilności. Występuje również duży krwiak i obrzęk stawu skokowego. Ze względu na zwiększoną bolesność i tkliwość, niemożliwe jest jakiekolwiek jego obciążenie.

Czym objawia się złamanie i zwichnięcie stawu skokowego?

Zwichnięcie stawu skokowego następuje wówczas, gdy dochodzi do nieprawidłowego względem siebie przesunięcia powierzchni kości wchodzących w jego skład. Zazwyczaj prowadzi to do rozerwania się torebki stawowej, a także samych więzadeł. Uraz ten jest znacznie poważniejszy niż skręcenie stawu skokowego. Przeważnie leczenie rozerwanej torebki stawowej trwa bardzo długo, a elementy przesunięte nie są w stanie szybko wrócić na swoje miejsce. Zwichnięcie stawu skokowego wymaga jak najszybszego nastawienia, ponieważ patologicznie przestawione elementy narażone są na utrwalenie się w nieprawidłowej pozycji. Wówczas nastawienie jest o wiele trudniejsze, a leczenie nienastawionych może wymagać przeprowadzenia operacji. Natomiast do złamań stawu skokowego dochodzi zwykle w kościach goleni. Najczęściej występuje ścinające złamanie kostki bocznej oraz awulsyjne złamanie kostki przyśrodkowej.

Jak przebiega leczenie i rehabilitacja stawu skokowego?

Postępowanie w przypadku urazu stawu skokowego polega na jego ochronie oraz odciążeniu, np. poprzez zastosowanie odpowiedniego zaopatrzenia ortopedycznego. Pacjent powinien dużo odpoczywać i ograniczyć aktywność. Należy również schładzać uszkodzony obszar za pomocą zimnych okładów, co zmniejsza stan zapalny, ból i obrzęk stawu skokowego. Duże znaczenie ma wywieranie odpowiedniego ucisku, np. za pomocą ortezy kompresyjnej lub aktywnego stabilizatora stawu skokowego, które szerzej opisaliśmy w tym artykule>>. Rehabilitacja stawu skokowego polega na wykonywaniu zabiegów fizykalnych, takich jak krioterapia, biostymulacja laserowa, jonofereza czy masaż funkcjonalny. Przeprowadza się również ćwiczenia stabilizacyjne, stretching oraz kinesiotaping, a także terapię manualną.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *